Bugün 21 Mart. Güneşin koç burcuna girdiği, gece ile gündüzün eşitlendiği, toprağın derin uykusundan gerinerek uyandığı o büyülü eşikteyiz. Nevruz, sadece bir takvim değişikliği değil; tabiat ana’nın kendi küllerinden yeniden doğuşu, yani kozmik bir doğurganlık ayinidir.

Toprak Ana’nın İlk Nefesi

Mitolojik ve edebi perspektiften baktığımızda Nevruz, baştan sona dişil bir enerji ile örülüdür. Kışın sert, eril ve kısıtlayıcı soğuğu yerini; bereketin, şefkatin ve üretimin simgesi olan "Bahar"a bırakır. Birçok kadim kültürde doğa, bir anne (Gaia, Umay Ana, Kybele) olarak tasvir edilir. Nevruz günü, bu annenin "uyandığı" ve memesinden süt yerine yaşam sularını akıttığı gündür.

Nevruz Sofrası: Bereketin ve Estetiğin Dansı

Nevruz kutlamalarının kalbinde yer alan "Heft Sin" (Yedi S) sofrası, aslında bir kadının evine ve yaşamına kattığı düzenin, estetiğin ve bereketin bir yansımasıdır. Sofradaki her bir unsur, dişil birer erdemi fısıldar:

• Sebze (Yeşillik): Yeniden doğuşun ve tazeliğin müjdecisi.

• Samanu (Tatlı Puding): Sabrın ve emeğin (buğdayın dönüşümünün) ödülü.

• Sancid (İğde): Aşkın ve sevginin kokusu.

• Sirke: Olgunluğun ve bilgeliğin simgesi.

Bu sofra, bir kadının elleriyle hazırladığı, aileyi birleştiren ve yaşamı kutsayan bir sanat eseridir. Edebiyatımızda da bahar, genellikle bir gelin gibi süslenen tabiat üzerinden anlatılır. Ağaçların çiçek açması, toprağın yeşile bürünmesi; bir genç kızın düğün hazırlığına teşbih edilir.

Edebiyatta Bahar ve Kadın

Divan edebiyatından halk ozanlarımıza kadar bahar, hep bir "sevgili" formundadır. Şairler, bahar rüzgarını sevgilinin nefesine, çiçek açmış dalları ise sevgilinin endamına benzetirler. Ancak bu yılki Nevruz yazımızda biz, baharı sadece bir "imge" olarak değil, bir "irade" olarak ele alıyoruz.

"Doğa, kendi sessizliğinde en büyük devrimi yapar. Bir tohumun toprağı delip güneşe merhaba demesi, dünyanın en zarif ama en güçlü başkaldırısıdır."

Nevruz; üretmektir, çoğaltmaktır, sevgiyle dönüştürmektir. Tıpkı bir kadının dokunduğu her şeyi güzelleştirmesi gibi, Nevruz da kışın gri örtüsünü kaldırıp dünyayı rengârenk bir tuvale çevirir.

Gönül Doğan ve Edebiyat Magazin Okurlarına Not

Bu Nevruz’da, içinizdeki baharı selamlayın. Kendi toprağınızı havalandırın, eskiyen fikirlerinizi budayın ve yeni hayaller ekmeye başlayın. Unutmayın ki; doğa her yıl bize aynı şeyi fısıldar: "Hiçbir kış sonsuz değildir."

Gönül Doğan yönetimindeki Edebiyat Magazin ailesi olarak; köklerinizden aldığınız güçle, dallarınızın gökyüzüne uzandığı, çiçeklerinizin her daim taze kaldığı bir bahar mevsimi diliyoruz.

Nevruz’unuz kutlu, uyanışınız daim olsun!