İtalya’da ödüle layık görülen eserim üzerine Endonezyalı değerli akademisyen Rizal Tanjung’un kaleme aldığı bu kapsamlı analiz, şiirin evrensel dilinin sınırları nasıl aştığını bir kez daha kanıtlıyor.

[ÖNSÖZ]

Abdel Latif Mubarak Yazıyor:

"Sanat, sadece bir estetik arayış değil, aynı zamanda insanlığın ortak acılarına ve umutlarına tutulmuş bir aynadır. Roma’da onurlandırılan 'Bir Şehit' adlı şiirim, aslında benim değil, sesini duyurmaya çalışan milyonların hikayesidir. Bugün köşemi, bu eseri derin bir edebi ve felsefi süzgeçten geçiren, Endonezya'dan dostum Rizal Tanjung’a bırakıyorum. Tanjung, şiirdeki imgelerin ötesine geçerek, modernitenin ve tarihin etik duruşunu sorgulayan muazzam bir okuma gerçekleştirdi. Bu kıymetli analizi sizlerle paylaşmaktan onur duyuyorum."

Tanıklık Poetikası ve Fedakarlık Etiği: "Bir Şehit" Şiiri Üzerine Eleştirel Bir Okuma

Yazan: Rizal Tanjung

Bu çalışma, Abdel Latif Mubarak’ın "Bir Şehit" (A Martyr) adlı şiirini; modern dünyada şiirsel dil, tarihsel travma ve etik direniş arasındaki kesişimi dile getiren çağdaş bir edebi tanıklık olarak incelemektedir.

Mubarak, şiirinde şehadet kavramını yalnızca dini bir sembolizm olarak değil; siyasi şiddet, bedenlerin metalaşması ve sistemsel adaletsizlik tarafından şekillendirilen evrensel bir insanlık durumu olarak yeniden inşa eder. Şiir çarpıcı bir ontolojik taleple açılır: "Kaydet beni, tam buraya / Tarihin gidiş gelişlerine kafa tutan bir rahme." Burada şair, doğum imgesini tarihsel bir direniş olarak kullanır. "Rahim" medeniyetin yenilenmesini sembolize eder.

Mubarak’ın çalışması, çağdaş Arap şiirinin metafor, lirik yoğunluk ve etik aciliyet aracılığıyla küresel insan hakları söylemiyle nasıl etkileşime girdiğinin somut bir örneğidir. "Bir Şehit", hem lirik bir yaratım hem de tarihsel bir müdahale olarak işlev görür. Travmayı ahlaki bir belleğe dönüştürerek acının silinmesine direnir. Vahşetin bir "arka plan gürültüsü" olma riski taşıdığı bir çağda, Mubarak’ın şiiri hatırlama ve sorumluluk konusunda ısrar eder.

[ŞİİR]

BİR ŞEHİT

Kaydet beni, tam buraya, Tarihin gidiş gelişlerine kafa tutan bir rahme. Adımı nakşet. Bir köle pazarındaki kadınların göğsünden süt emmedim hiç. Gizemcilere güvenemedim, Ne de kalbimde bir tanışıklık çınlattı çanları. Milyonlarca korku, Korkularım milyonlarla çarpıldı... ...Şehitlerin bedenleri, Yaşamları sana özgürlüğü armağan eden.

Abdel Latif Mubarak:

"Kelimelerimin Endonezya'dan İtalya'ya uzanan bu yolculuğunda, şiirimi böylesine katmanlı ve entelektüel bir derinlikle ele alan Rizal Tanjung’a kalbi teşekkürlerimi sunuyorum. Onun bu analizi, şiirin sadece bir duygu paylaşımı değil, aynı zamanda küresel bir adalet arayışı olduğunu bir kez daha hatırlattı. Edebiyatın birleştirici gücüyle, hakikatin izini sürmeye devam edeceğiz."

Yazı İşleri Editörü: Güven Albayrak Kaynak: Rizal Tanjung, Batı Sumatra, Endonezya, 2026.